• Home
• Wie is Erica
• Boeken
• In de media
• Artikelen / blogs
• Lezingen
• Contact

Artikelen & blogs > De afschuwelijke waarheid over obligatiefondsen

De rente is zo ontzettend laag. Heeft het nog wel zin om te beleggen in een obligatiefonds?

Bij het woord obligatie denken veel mensen aan een degelijke, risicoarme belegging. Daarom hebben ze, doorgaans op advies, een of meer obligatiefondsen in hun beleggingshypotheek, pensioenproduct of beleggingsportefeuille gestopt. Nu is het op zich niet raar om, naast aandelen, te beleggen in een goed gespreid obligatiefonds. Zelfs als de rente laag is, want daaraan is niks te doen. Het échte probleem van veel obligatiefondsen is veel geniepiger: vrijwel allemaal boeken ze al jaren een zwaar ondermaats rendement. Dit onbekende feit scheelt een argeloze Nederlander op termijn (tien)duizenden euro’s aan pensioen, hypotheekaflossing of beleggingswinst. Word wakker, obligatiebelegger! Een obligatiehuisfonds van een bank is vrijwel altijd weggegooid geld.

Een obligatiehuisfonds is een grote pot geld van vele beleggers, die een fondsbeheerder, volgens afspraak, in een gespreide, uitgekiende obligatieportefeuille steekt. Het rendement daarop minus de beheerkosten is voor de belegger. Hoe karig die winst is, ontdek je door het resultaat te vergelijken met de marktontwikkeling. Die marktontwikkeling kun je aflezen uit een passende obligatie-index. Belegt jouw fonds in een mix van Europese staatobligaties en bedrijven, dan vergelijk je bijvoorbeeld met de Barclays Capital Euro Aggregate Bond Index. Bij een belegging in Staatsobligaties van eurolanden ligt de Barclays Euro Government Bond Index als maatstaf voor de hand.

Met dit soort vergelijkingen tonen onderzoekers keer op keer dat actief beheerde obligatiefondsen ondermaats presteren. In 2008 meldde kredietbeoordelaar S&P dat slechts één op de tien fondsen in Amerikaanse staatobligaties meer rendement haalde dan de index. In 2010 kwam de grote Amerikaanse fondsbeheerder Dimensional tot een vergelijkbare bevinding. Hoe hoger de kosten, zo ontdekte men, des te lager het rendement. Dat zelfde jaar meldde onze Commissie Frijns dat Europese en Amerikaanse obligatiefondsen die actief speuren naar obligatiekansen in 96% van de gevallen minder renderen dan de index. En recent bracht dataleverancier Lipper naar buiten dat slechts 8,3% van de euro-obligatiefondsen de afgelopen tien jaar de vergelijkbare index versloeg.

De obligatiemarkt is blijkbaar zo transparant en efficiënt dat een dure fondsbeheerder slechts een kostenpost is die de winst nodeloos verlaagt. Maar de Hollandse obligatiefondsbelegger weet dit allemaal niet. Kritiekloos laat hij tientallen miljarden euro’s pruttelen in slecht presterende, actief beheerde fondsen. Dat scheelt, gemeten van 2002 tot en met 2011 enkele tot tientallen procenten winst ten opzichte van een belegging in een goedkoop obligatie-indexfonds. Een prestatiedieptepunt bereikte het fonds ING Hoog Dividend Obligatie. Men deed het in het afgelopen decennium 52% slechter dan de index.

Weg dus met actief beheerde obligatiefondsen. Steek je geld liever in hypotheekaflossing of een spaardeposito. Of in een solide obligatie-indexfonds of een obligatie-indextracker (ETF), mits het een product zonder valkuilen is. Helaas is er een flinke groep mensen met een te duur obligatiehuisfonds in hun pensioenproduct of hypotheek. Het zou sportief zijn als je bank aanbood dat fonds kosteloos over te boeken naar een betrouwbaar en goedkoop obligatie-indexfonds. Vraag het eens. Of ga protesteren. Banken die de klant écht centraal willen stellen, kunnen het niet maken jou onnodig geld afhandig te maken.

Lezersreacties

Let op risico

Voor het rendement kan je inderdaad beter in een indexfonds beleggen dan in een actief beheerd fonds. Maar dan heb je nog de vraag wat voor obligatie indexfonds je moet hebben. De verschillen zijn groot. Sommige zijn heel veilig, anderen juist heel risicovol. Als je in obligaties belegt als tegenhanger voor aandelen om zo het risico van de hele beleggingsportefeuille te beperken (wat de meeste mensen doen) dan is het belangrijk dat een obligatiefonds waardevast is. Onder alle omstandigheden, dus ook bij een ernstige beurscrisis. Dat betekent breed gespreid beleggen in obligaties met een hoge kredietwaardigheid en een korte looptijd, zonder valutarisico te lopen. Hendrik Meesman 

Volgende week:

Er wordt gesteld dat de crisis deels komt doordat consumenten (wij allemaal dus) op ons geld blijven zitten en niet een goed werkend mobieltje inruilen voor de duurste smartphone. Moeten wij inderdaad de economie stimuleren door consumptie, met alle nadelige milieugevolgen van dien? Of moeten we met zijn allen wennen aan consuminderen?

Bijblijven in geldzaken? Klik hier voor mijn gratis nieuwsbrief. En volg me op Twitter!