Focus image
Artikelen en blogs

Artikelen & blogs > Ouders met een duur huis? Denk over het Radartestament

Een kennis van mij moest na het overlijden van haar man veel erfbelasting betalen over het erfdeel van haar kinderen. Moeten mijn ouders (met een duur huis, maar geen spaargeld) nu vast voor de erfbelasting reserveren? Of is er een betere oplossing?

Vóór 2003 kon een kind zijn erfdeel desnoods opeisen door moeders  huis leeg te roven of te laten verkopen. Het huidige erfrecht voorkomt zo’n ramp. Is er nu geen testament, dan wordt de overblijvende ouder automatisch eigenaar van alle goederen en schulden uit de erfenis. De kinderen krijgen hun erfdeel in de vorm van een vordering minus de erfbelasting. Moeder mag zelf beslissen of ze die schulden aflost of niet. Maar wat ze ook kiest: zíj moet de erfbelasting van de kinderen betalen.

Ziedaar het probleem van deze lezer. Stel zijn testamentloze, in gemeenschap van goederen gehuwde ouders bezitten een huis van zes ton en nauwelijks spaargeld. Sterft pa, dan is de helft van het bezit, drie ton, sowieso van ma. De andere drie ton erven moeder en bijvoorbeeld twee kinderen, elk een ton dus (moeder krijgt het huis). De ton van moeder is belastingvrij, want haar vrijstelling is in beginsel €603.600. Maar voor de twee kinderen samen moet moeder €6.500 tot €16.000 erfbelasting neertellen. Dat is lastig als al haar geld in bakstenen zit.

Ouders met alleen maar vermogen in een duur huis moeten daarom naar de notaris (specialisten staan op www.epn-notaris.nl), bijvoorbeeld voor een testament dat zorgt dat de langstlevende voorlopig alles erft. Pas als die overlijdt, erven de kinderen. Deze tweetrapsmaking heet ook wel het Radartestament, naar een uitzending van het gelijknamige televisieprogramma. Een nadeel van deze oplossing is dat de kinderen, na de dood van de tweede ouder, een vaak een extra grote mep erfbelasting over de dan geldende WOZ-waarde betalen.

Die pijn valt te verzachten met allerlei flexibele extra’s in het testament. Laat de langstlevende bijvoorbeeld zelf kiezen hoeveel de (klein)kinderen erven. Zit ze op zwart zaad, dan houdt ze alles zelf. Is er spaargeld, dan kan ze de erfbelasting voor de kinderen betalen. Een afvullegaat kan ook. Dat zorgt dat de vrijstellingen van de langstlevende en kinderen optimaal worden benut. Een ‘rentelegaat’ kan daarnaast regelen dat de langstlevende een flexibele, belastingbesparende rente vergoedt over de kindsdelen die ze nog schuldig is. Zo kan haar erfenis smelten, wat later belasting scheelt.

Bij de afwikkeling van de erfenis is essentieel om de betaalde erfbelasting en de kindsdelen overduidelijk vast te leggen. Dat kan in een notariële akte, die wordt gemeld in het centraal testamentregister. Dat is, zelfs na 20 of 30 jaar, een waterdicht bewijs van wat is vererfd, betaald en nog aan rente verschuldigd is aan de kinderen. Die rente kan zo oplopen dat de kinderen geen erfbelasting meer hoeven te betalen.

Laat je ouders ook een betrouwbare executeur benoemen, bijvoorbeeld de partner of een kind. Het werk dat deze later verzet, kan de erfgenamen veel onnodige ruzies en notariskosten besparen.

In samenwerking met mr. Bernard Kapma, erfenisplanner

Lezersreacties:

Nadelen

Laat eerst berekenen hoeveel erfbelasting nu verschuldigd zou zijn. Vaak valt dat mee. Is het echt veel, dan kan een goed testament uitkomst bieden. Maar span het paard niet achter de wagen. Een sterk besparend testament kan praktische en emotionele nadelen hebben, waardoor onwerkbare situaties ontstaan. Peter Meijne, belastingadviseur

WOZ-bezwaar

Teken bezwaar aan tegen de WOZ_beschikking, zodat die zo laag mogelijk is. Laat eventueel een Radartestament opstellen. Om de erfenis te verkleinen kunnen de ouders overwegen hun kinderen via een notariële akte geld te schenken ‘op papier’. Ernst Loendersloot, kandidaat notaris

Schenken op papier

Over schenkingen op papier aan de kinderen moeten de ouders jaarlijks 6% rente betalen. Dat kan een probleem zijn als er weinig liquide middelen zijn. Men kan ook opteren voor de uitstelregeling van betaling van erfbelasting, maar de voorwaarden daarvoor zijn zwaar. Xander Stuijt

Twee keer vrijstelling

Door het Radartestament hoeft de langstlevende zelfs over een huis van €1.207.200 geen erfbelasting te betalen. Bij het tweede overlijden erven de kinderen twee maal een half huis. Dat is voordeliger dan het hele huis in één keer. Ze krijgen namelijk twee keer een vrijstelling van €19.114 en betalen twee keer 10% belasting over de eerste € 115.708. Mr.J.M.J. Baijer, oud-notaris.

Volgende week:

Twee jaar geleden leende ik ruim 2.000 euro aan mijn zus, die toen in de problemen zat door onverwachte werkloosheid. Ze heeft inmiddels weer een baan, maar rept met geen woord over terugbetaling. Ik vind het heel lastig om er zelf over te beginnen. Wat zou jij doen?

Bijblijven in geldzaken? Klik hier voor mijn gratis nieuwsbrief. En volg me op Twitter!

Trefwoorden bij deze publicatie: Eigen huis | Erfenis | Schenken

Gepubliceerd in NRC Handelsblad op 21-04-2012 en heeft ongeveer 773 woorden.