Focus image
Artikelen en blogs

Artikelen & blogs > Waardeoverdracht van pensioen. Doen? Of toch niet?

Omdat ik verander van baan mag ik mijn pensioen overdragen aan een ander fonds. Heeft dat consequenties voor de hoogte of voorwaarden van mijn pensioen? Maakt het veel uit hoe goed mijn nieuwe fonds er voor staat? Of is het in deze tijd verstandiger om juist niet over te dragen, maar mijn risico bewust over meer fondsen te spreiden?

Pensioenopbouw vergt een behoorlijke portie gewiekstheid. Zo mag je deze reserve bij baanwisseling laten overhevelen naar het fonds van je nieuwe baas. Maar is dat verstandig? Vroeger vaak wel. In de jaren tachtig en negentig hadden de meeste werknemers een eindloonregeling. In dit verloren pensioenparadijs werd je opbouw steeds aangepast aan je laatste salaris. Maar o wee, als je wisselde van baan! Je nieuwe fonds trok dan slechts je nieuwe aanspraken op naar je nieuwe salaris. De oude opbouw kon sterk achterblijven. Dat scheelde soms tienduizenden pensioeneuro’s per jaar. Werknemers waren doodsbenauwd voor dit kostbare fenomeen: de pensioenbreuk.

In 1994 kregen baanwisselaars het wettelijk recht op waardeoverdracht: ze mochten hun oude pensioen overdragen aan hun nieuwe fonds, wat pensioenbreuken verzachtte. Maar ondertussen verdween de eindloonregeling goeddeels van de aardbodem. De meeste pensioenen zijn nu gebaseerd op het gemiddelde salaris. Voor zo’n middelloonregeling is aanpassing aan de geldontwaarding (indexatie) veel belangrijker dan waardeoverdracht. Tel daarbij de pensioencrisis. Wie afziet van waardeoverdracht bouwt pensioen op in verschillende fondsen, wat risico’s spreidt.

Of je nu wel of niet overdraagt, je kunt het sowieso, binnen zes maanden na baanwisseling, vrijblijvend aanvragen. Pensioenfondsen mogen er echter pas aan meewerken als hun dekkingstekort is opgelost. Dit uitstel geldt voor vele fondsen. Gebruik de (extra) tijd voor een duik in de regelingen en jaarverslagen. Wat voor soort pensioenregeling had je en krijg je? Waarschijnlijk zijn beide een middelloonregeling. Bestudeer de indexatieambities van het oude en nieuwe fonds. Hoe goed blijft je oude (slapende) opbouw geïndexeerd als je het niet overdraagt? Hoe royaal indexeert je nieuwe fonds? Haalt men gemiste indexaties later in? Als je oude fonds royaler indexeert dan het nieuwe, kun je het pensioen misschien beter laten staan.

Kijk ook naar de dekkingsgraden van beide fondsen. Hoe zullen deze zich ontwikkelen? Hoeveel premiebetalende deelnemers hebben de fondsen eigenlijk? Een fonds dat bulkt van de slapers en gepensioneerden kan bij tegenvallers nauwelijks de premie-inkomsten verhogen. Dat kan ten koste gaan van jouw pensioen. Hoeveel rente- en beleggingsrisico loop je bij het oude en nieuwe fonds? Bij de overstap van middelloon naar een beschikbare premieregeling ga je beleggingsrisico lopen. Is dat wel een goed idee?

Hoe riant en flexibel is trouwens je hele pensioenpakket? Kun je al voor je 65e laten uitkeren? Is er een nabestaanden- en/of arbeidsongeschiktheidspensioen? Is het nabestaandenpensioen verzekerd zolang je in het fonds zit? Of bouw je het op? Dat laatste is gunstig, want die opbouw kun je later desgewenst ruilen voor extra ouderdomspensioen. Al met al is waardeoverdracht een ingewikkelde puzzel, die mogelijk deskundig advies vereist. Ga in elk geval niet overdragen puur vanwege het overzicht. Op mijnpensioenoverzicht.nl zie je je complete opbouw in één oogopslag, al zit je in twintig fondsen.

Lezersreacties:

Spreiding

Pensioenfondsen bestoken je meestal om waardeoverdracht te doen, want je neemt een behoorlijk potje geld mee. Maar pas op. Er wordt verteld dat je alle rechten meeneemt. In praktijk blijkt dat als het fonds iets moet betalen, dat dan de jaren voor de waardeoverdracht niet meegerekend worden, door de voorwaarden achteraf anders te interpreteren. Dit was het geval bij PME, en werd toegepast op alle medewerkers van NXP, die in 2007, na afsplitsing van Philips verplicht naar PME gingen. Gezien deze ervaringen en de huidige situaties van de pensioenfondsen zou ik niet overdragen, zelfs als uit berekeningen blijkt, dat overdracht beter uitkomt. De recent aangekondigde mogelijke kortingen op pensioenen zijn zo verschillend (0,5% tot 9%), dat een spreiding over meer fondsen zeer zinvol lijkt. Erika Rosendahl Huber

Misleid

In 2008 ben ik argeloos overgestapt van pensioenfonds van ABN AMRO naar het ABP, omdat ik een jaartje in het onderwijs gewerkt had. De ABP-folder "Alles wat u moet weten bij waardeoverdracht" haalde mij over de streep. Hierin stond: "In sommige pensioenregelingen groeit of krimpt het kapitaal afhankelijk van behaalde rendementen. U draagt dan het beleggingsrisico. Bij ABP niet. Wel wordt indexatie beïnvloed door het behaalde rendement". Dat laatste is maar al te waar gebleken. Inmiddels is de waarde van mijn bereikbaar pensioen door uitblijvende indexeringen circa 5% achtergebleven bij die van oud-collega's. Recent heeft het ABP besloten dat het hoogstwaarschijnlijk gaat afstempelen. Ik voel me flink misleid. Bram Jaquet.

Volgende week:

Mijn kind is verliefd op een koopwoning en wil per se kopen. Ik vind dat ze moet wachten, want de prijzen blijven maar zakken. Hoe ga jij om met in de wind geslagen adviezen?

Bijblijven in geldzaken? Klik hier voor mijn gratis nieuwsbrief. En volg me op Twitter!

Trefwoorden bij deze publicatie: Pensioen

Gepubliceerd in NRC Handelsblad op 17-03-2012 en heeft ongeveer 802 woorden.